Cannabisbeslagnames in de haven van Rotterdam zijn gestegen van 14.492 kilogram in 2024 naar 65.532 kilogram in 2025, een stijging van 350% die Nederlandse douaneambtenaren heeft verrast. Tegelijkertijd zijn cocaïnebeslagnames in de haven gedaald van 38.000 kilogram naar 24.500 kilogram. Voor het eerst komt cannabis uit als rivaal van cocaïne als meest verhandelde drug door de grootste haven van Europa.
De verschuiving werd eerst gerapporteerd door de Nederlandse krant Algemeen Dagblad, die citeerde criminele bronnen en onderzoekers die een fundamentele verandering in de economie van drugshandel beschrijven. Met cocaïnegrossprijs halveringen over de afgelopen 18 maanden, van ongeveer 28.000 euro per kilogram tot 14.000 euro, hebben criminele netwerken zich gekeerd naar cannabis als lager-risico, bijna even winstgevend alternatief.
De primaire bron van deze stroom is Canada. Sinds het legaliseren van recreatief cannabis in 2018 heeft Canada enorme productiecapaciteit gebouwd die ver boven de binnenlandse vraag uitstijgt. De legale cannabisindustrie van het land, nu ongeveer 3 miljard euro per jaar waard, produceert honderden tonnen meer dan het thuis kan verkopen. Terwijl uitvoer officieel verboden is en overgebleven voorraden zouden moeten worden vernietigd, zeggen Nederlandse onderzoekers dat die regel niet altijd wordt gevolgd.
De economie van cannabishandel
De winstmarges zijn opvallend. Canadees cannabis kan voor tussen 800 en 1.200 euro per kilogram worden gekocht en in Europa voor ongeveer 4.000 euro worden verkocht. Handelaren die naar het Verenigd Koninkrijk of Turkije verzenden kunnen het dubbele verdienen. In vergelijking met cocaïne zijn de straffen voor cannabishandel veel lichter, waardoor het een aanzienlijk lager-risico-operatie is voor criminele netwerken.
Peter van Buijtenen, de regionale directeur van de douane in Rotterdam, beschreef de verrassing onder ambtenaren. Nederlandse douane had zich lange tijd gericht op cocaïneonderschepping, niet cannabis. De Nederlanden is historisch gezien zelf een grote cannabisproducent geweest, waardoor grootschalige importen onverwacht waren. Toch begonnen scheepscontainers uit Canada aan te komen gevuld met duizenden kilogram cannabis, met individuele beslagnames bereikt van 4.600, 5.800 en 6.900 kilogram elk.
Canada slaat terug
De handel gaat niet onopgemerkt voorbij aan de Canadese kant. In januari en februari 2026 alleen heeft de Canada Border Services Agency (CBSA) meer dan 1.066 kilogram cannabis in beslag genomen op luchthavens en verschepingsfaciliteiten in het Toronto-gebied. Zendingen waren onderschept voor het Verenigd Koninkrijk, Duitsland en de Nederlanden.
In een geval werden 224 kilogram cannabis gevonden in een commerciële zending bestemd voor Duitsland. In een ander geval werden 72 kilogram in beslag genomen van een enkele passagier op Toronto Pearson International Airport bestemd voor het VK. Canadese autoriteiten meldden meer dan 46.608 kilogram illegale cannabis in beslag te hebben genomen in 2025, wat de omvang van het probleem aan beide uiteinden van de toeleveringsketen onderstreept.
De handelsroute bestaat volgens bronnen aangehaald door Nederlandse media bijna een decennium, maar is snel uitgebreid nadat Canadas legalisering in 2018 een massaal overaanbod creëerde. Cannabis uit Thailand en de Verenigde Staten is ook in Rotterdam onderschept, hoewel Canadese zendingen de onderschepte volumes domineren.
Waarom dit belangrijk is voor de Nederlanden
De toename van cannabishandel benadrukt een paradox in het hart van het Nederlandse drugbeleid. De Nederlanden heeft cannabisverkoop via coffeeshops decennia lang geduld, maar productie en grootschalige voorraad zijn illegaal gebleven. Dit "achterdeurprobleem", waar de voordeur van de coffeeshop legaal is maar de achterdeur waar cannabis binnenkomt niet, is lange tijd bekritiseerd als feitelijk het organiseren van misdaad subsidieert.
Het Nederlandse wietexperiment, het Controlled Cannabis Supply Chain Experiment dat in 10 gemeenten loopt, is specifiek ontworpen om deze kloof te dichten. Door legale producenten in licentie te geven om coffeeshops van gereglementeerde, kwaliteitsgecontroleerde cannabis te voorzien, streeft het experiment aan te bewijzen dat een legale toeleveringsketen criminele netwerken kan vervangen. De experimentele fase van het programma is officieel gelanceerd in april 2025, met 10 gelicentieerde groeiers die nu alle 72 coffeeshops in deelnemende steden voorzien.
De Rotterdam-handelscijfers maken het geval voor het wietexperiment urgenter dan ooit. Wanneer legale toeleveringsketens niet bestaan, vullen criminele netwerken de leegte op, en de schaal waarop zij opereren groeit snel. Of de Nederlandse regering het experiment zal uitbreiden om het hele land te dekken, blijft een politieke vraag, met de eerste betekenisvolle beoordeling van de resultaten verwacht in midden-2026.
Voor nu spreken de cijfers voor zichzelf. Een stijging van 350% in cannabisbeslagnames in de grootste haven van Europa, aangedreven door overaanbod uit een legale markt 5.000 kilometer weg, is een duidelijk signaal dat het huidige systeem van gedulde verkoop zonder legale productie niet langer houdbaar is.
