Op 1 april 2024 trad de Duitse Cannabis Act (KCanG) in werking, wat het bezit van cannabis en thuiskweek voor volwassenen legaliseerde. Precies twee jaar later is de tweede officiële EKOCAN-evaluatie gepubliceerd, met een omvang van 222 pagina's en het biedt de meest uitgebreide beoordeling tot dusver van Europas grootste cannabishervorming.
De evaluatie werd uitgevoerd door een onderzoeksconsortium onder leiding van het University Medical Centre Hamburg-Eppendorf, in samenwerking met onderzoekers van de universiteiten van Dusseldorf en Tubingen. Het werd opgedragen door het Duitse Federale Ministerie van Volksgezondheid en behandelt drie verplichte gebieden: bescherming van kinderen en jongeren, volksgezondheid en aan cannabis gerelateerde criminaliteit.
Criminaliteit Daalt 80%
De opvallendste bevinding is de instorting van aan cannabis gerelateerde strafbare feiten. Cannabisdelicten daalde met 80% van het eerste kwartaal van 2024 tot het restant van het jaar. Het aantal aan cannabis gerelateerde vergrijpen daalde van bijna 174.000 zaken in 2023 naar net onder de 62.000 in 2024, volgens het German Institute for Economic Research (DIW). De EKOCAN-onderzoekers beschrijven dit als de meest significante decriminalisering in de geschiedenis van de Bondsrepubliek Duitsland.
Voor cannabisgebruikers is het risico op strafrechtelijke vervolging grotendeels verdwenen. Hoewel de wet nieuwe overtredingen introduceerde, zoals gebruik in aanwezigheid van minderjarigen of het kweken van meer dan drie planten, blijven deze een klein deel van het totale aantal zaken.
Gebruik Door Jongeren Neemt Nog Steeds Af
De grootste vrees van tegenstanders van legalisering was dat cannabisgebruik onder jongeren zou stijgen. De gegevens laten het tegenovergestelde zien. Het cannabisgebruik onder jongeren zet een dalende trend voort die in 2019 begon, helemaal niet beïnvloed door de legalisering. Onder tieners blijft het bewustzijn van de risico's die aan cannabis zijn verbonden hoog.
De German Cannabis Business Association (BvCW) vatte de bevindingen samen: "Er is geen stijging van cannabisgebruik waarneembaar, het gebruik onder jongeren daalt, en de zwarte markt is gedeeltelijk verminderd. De wet heeft aangetoond dat verantwoorde regelgeving en effectieve bescherming van jongeren hand in hand gaan."
Europas Grootste Legale Cannabismarkt
Duitsland importeerde in 2025 200 ton medische cannabis, een stijging van 198% ten opzichte van het voorgaande jaar. De belangrijkste leveringen komen uit Canada. Jacob Manthey, een onderzoeker aan de University Clinic Hamburg-Eppendorf, merkte op dat deze schaal niet voorkomt in enig ander Europees land. Duitsland is nu, met een aanzienlijke voorsprong, de grootste legale cannabismarkt in Europa.
De totale jaarlijkse vraag naar cannabis in Duitsland wordt geschat tussen 670 en 823 ton. Legale bronnen winnen marktaandeel, waarbij de zwarte markt "geleidelijk wordt vervangen door legale aanbiedingen" volgens de onderzoekers. De toename van legaal verbruik wordt vooral gedreven door thuiskweek en aankopen in apotheken.
Cannabisclubs Nog Steeds Klein
Een gebied waar de hervorming ondermaats heeft gepresteerd, zijn cannabissocialeclubs (Anbauvereinigungen). Deze non-profit kweekverenigingen waren bedoeld als een belangrijk element van de legale toeleveringsketen, maar ze spelen nog steeds een "ondergeschikte rol" vanwege strikte licentievoorwaarden. Het EKOCAN-rapport beveelt aan dat wetgevers het restrictieve kader herzien, inclusief het verbod op distributie en consumptie in clubs.
Onderzoekers wezen ook op zorgen over de medische cannabismarkt. Artsen schrijven regelmatig producten voor met een gemiddelde THC-concentratie van ongeveer 25%, terwijl minder dan 10% wordt aanbevolen voor therapie. Dit heeft vragen opgeroepen over de vraag of sommige medische recepten voor recreatieve doeleinden worden gebruikt in plaats van een echte medische behoefte.
Conservatieve Oppositie Gaat Door Ondanks de Gegevens
Ondanks de overweldigend positieve evaluatie zetten conservatieve politici zich in voor beperkingen. Brandenburgse binnenlandminister Jan Redmann (CDU) betoogde dat cannabisclubs niet hebben bijgedragen aan het terugdringen van de zwarte markt. Hessische binnenlandminister Roman Poseck (CDU) noemde de wet "een blijvende fout." Federale binnenlandminister Alexander Dobrindt (CSU) noemde het eerder een "klotewet."
Cannabisadvocaat Judith Heimbuerger, die op 26 maart een gedetailleerde analyse van de EKOCAN-gegevens presenteerde, merkte op dat het politieke debat "structureel scheefhangt" naar tegenstanders. De wetenschappers die de officiële evaluatie uitvoeren, krijgen zelden het platform dat politici krijgen. De gegevens vertellen echter een ander verhaal dan de koppen.
Wat Het Voor Europa Betekent
Duitslands tweejaarige evaluatie komt op een kritiek moment voor het Europese cannabisbeleid. Het Nederlandse wietexperiment bereikt in mei 2026 zijn eerste grote beoordeling. Tsjechië legaliseerde persoonlijk bezit en thuiskweek in januari 2026. Basel, Zwitserland, voert al meer dan drie jaar een gereguleerde apothekverkoop uit.
Met 84 miljoen mensen en de grootste economie in Europa, hebben Duitslands gegevens meer gewicht dan de hervorming van enig ander land op het continent. Het bericht uit de EKOCAN-evaluatie is duidelijk: legalisering veroorzaakte niet de schade die tegenstanders voorspelden. Criminaliteit daalde dramatisch. Het gebruik door jongeren bleef dalen. De legale markt groeit. De hemel is niet ingestort.
Voor beleidsmakers in heel Europa die overwegen hun volgende stap op cannabis te zetten, maken Duitslands tweejarige gegevens het geval voor regelgeving moeilijker dan ooit om te negeren.
```
